Onzekerheid wordt vaak gezien als iets dat je meteen herkent. Iemand die stil is, weinig durft te zeggen of bang is om fouten te maken. Maar in werkelijkheid ziet onzekerheid er vaak heel anders uit.
Soms zit het verstopt in mensen die juist sterk lijken. Mensen die veel doen, veel nadenken of veel zorgen voor anderen.
Het lijkt een beetje op een huis waarin alle lampen aanstaan, maar waar ergens diep in een kamer een klein lichtje blijft flikkeren. Van buiten ziet alles er stabiel uit. Maar van binnen voel je dat er iets niet helemaal rustig is.
Veel mensen ontdekken pas later dat onzekerheid zich op manieren kan laten zien die je niet meteen herkent. Lees ook: Onzekerheid: waarom dat stemmetje in je hoofd blijft terugkomen
Dieren Vrienden – prentenboek voor volwassenen
Soms begrijpen we onze gevoelens pas echt wanneer we ze terugzien in een verhaal. In het boek Dieren Vrienden worden emoties zoals onzekerheid, twijfel en jezelf aanpassen zichtbaar door korte dierenverhalen. Veel lezers herkennen zichzelf in deze verhalen en kijken daarna anders naar hun eigen gedachten.
De twijfelaar
De twijfelaar denkt veel na voordat hij iets doet. Niet omdat hij niets durft, maar omdat hij het goed wil doen.
Je leest een bericht nog een keer voordat je het verstuurt. Je denkt na over hoe iets kan overkomen. Je probeert de juiste woorden te kiezen.
Dat lijkt zorgvuldig en dat is het ook. Maar soms kan dat denken zo hard gaan werken dat het voelt alsof je steeds opnieuw een examen moet afleggen.
Het is een beetje alsof je op een brug staat en eerst twintig keer kijkt of hij stevig genoeg is, terwijl hij eigenlijk al lang veilig is.
Veel mensen merken dat het helpt om een gedachte even buiten hun hoofd te zetten. Wanneer je hem opschrijft, zie je vaak dat hij minder groot is dan hij vanbinnen voelde.
De aanpasser
De aanpasser voelt snel aan wat anderen nodig hebben. Je merkt wanneer iemand zich ongemakkelijk voelt of wanneer de sfeer verandert.
En voordat iemand iets zegt, ben jij al een stap opzij gegaan.
Je praat iets zachter. Je laat iemand anders eerst spreken. Je probeert de ruimte rustig te houden.
Dat lijkt een beetje op iemand die steeds stoelen verschuift zodat iedereen goed kan zitten. Alleen merk je soms pas later dat jij zelf nergens meer zit.
Wanneer je dat herkent, kan het helpen om jezelf af en toe één simpele vraag te stellen.
Wat vind ík hier eigenlijk van.
De perfectionist
Perfectionisme lijkt vaak op discipline. Dingen netjes doen, goed voorbereid zijn, alles onder controle willen hebben.
Maar onder die drang om dingen perfect te doen zit soms een stille gedachte.
Als het perfect is, kan niemand kritiek hebben.
Het lijkt een beetje op iemand die een schilderij blijft bijwerken terwijl het eigenlijk al af is. Nog een klein detail. Nog een kleine aanpassing.
Totdat je vergeet dat het schilderij juist mooi was doordat het af was.
Soms ontstaat rust wanneer je jezelf toestaat dat iets goed genoeg mag zijn.
De sterke
Dit is een vorm van onzekerheid die veel mensen niet verwachten.
Sommige mensen lijken van buiten juist heel stevig. Ze regelen dingen, zorgen voor anderen en nemen verantwoordelijkheid.
Maar van binnen kan er een gevoel zijn dat ze niet mogen falen.
Alsof iedereen op hen leunt.
Het lijkt een beetje op iemand die een zware koffer draagt terwijl anderen alleen zien dat hij rechtop loopt.
Veel mensen merken dat het helpt om die koffer af en toe even neer te zetten. Niet alles hoeft tegelijk gedragen te worden.
De stille denker
De stille denker analyseert veel. Je kijkt terug op gesprekken en probeert te begrijpen wat iemand bedoelde.
Dat kan een mooie eigenschap zijn, omdat het laat zien dat je bewust leeft.
Maar soms kan je hoofd een soort echo kamer worden. Een gedachte kaatst dan steeds opnieuw terug.
Het lijkt een beetje op een kamer met spiegels. Hoe langer je blijft kijken, hoe meer reflecties je ziet.
Veel mensen merken dat hun gedachten rustiger worden wanneer ze even uit hun hoofd stappen. Een wandeling, schrijven of iets lezen kan al genoeg zijn om die spiegelkamer weer open te zetten.
De pleaser
De pleaser wil graag dat anderen zich prettig voelen.
Je zegt sneller ja dan nee. Niet omdat je het altijd wilt, maar omdat je niemand wilt teleurstellen.
Het lijkt een beetje op iemand die altijd extra stoelen klaarzet voor anderen, maar vergeet dat hij zelf ook een plek nodig heeft.
Wanneer je dat patroon herkent, kan het helpen om af en toe een kleine pauze te nemen voordat je antwoord geeft. Die paar seconden geven vaak al ruimte om te voelen wat je echt wilt.
De vergelijker
De vergelijker kijkt vaak naar anderen.
Niet uit jaloezie, maar omdat je wilt begrijpen waar jij staat.
Je ziet iemand iets goed doen en denkt dat jij nog een stap moet zetten. Of misschien twee.
Het lijkt een beetje op iemand die langs een rij bomen loopt en steeds denkt dat de volgende boom rechter of hoger staat.
Maar wanneer je even stilstaat, zie je dat elke boom anders groeit.
Veel mensen ontdekken dat vergelijken minder kracht krijgt wanneer je weer kijkt naar je eigen pad.
Wat veel mensen pas later begrijpen over onzekerheid
Wanneer je deze vormen van onzekerheid leest, herkennen veel mensen zichzelf in meerdere tegelijk.
Dat is niet vreemd.
Onzekerheid betekent meestal niet dat er iets mis met je is. Het betekent vaak dat je brein ooit heeft geleerd om voorzichtig te zijn.
En wanneer je dat begint te zien, verandert er langzaam iets.
Je hoeft jezelf niet meer constant te verbeteren. Je mag jezelf ook gewoon beter leren begrijpen.
Soms helpt het om dat proces van een afstand te bekijken. In mijn boek Dieren Vrienden staan 75 korte dierenverhalen waarin emoties zoals onzekerheid, aanpassen en twijfelen zichtbaar worden. Veel lezers herkennen zichzelf in zo’n verhaal en kijken daarna anders naar hun eigen gedachten.
Als je nieuwsgierig bent kun je het boek hier bekijken
